Over dit project

50 jaar geleden vond het Tweede Vaticaans Concilie plaats. Een historische gebeurtenis van wereldformaat én een spannend verhaal. Zonder het Concilie is de Kerk van gisteren, vandaag en morgen niet te verstaan.

Herbeleef dag na dag het Concilie zoals het 50 jaar geleden gebeurde. Volg de actualiteit op de voet en neem deel aan het debat op Facebook.

Volgconcilie is een initiatief van het Studiecentrum Kerk en Media vzw met medewerking van

Bronnen 

We danken volgende organisaties voor hun toestemming om materialen uit hun collecties te gebruiken op VolgConcilie:

  • Aartsbisschoppelijk Archief Mechelen 
  • Bisdom Brugge
  • Braambos
  • Centrum voor Conciliestudie Vaticanum II, KU Leuven
  • Commons.wikimedia.org
  • Halewijn
  • KADOC, KU Leuven
  • Katholiek Documentatie Centrum, Radboud Universiteit Nijmegen
  • Katholische Nachrichten-Agentur, Bonn,
  • Luce
  • Omroep RKK
  • RKDocumenten.nl
  • Diverse privécollecties

We hebben getracht alle rechthebbenden op copyright te bereiken. Mochten er toch illustraties zijn opgenomen zonder voorkennis van rechthebbenden, dan worden zij verzocht contact op te nemen met de uitgever: Studiecentrum Kerk en Media vzw, Halewijnlaan 92, 2050 Antwerpen

Medewerkers 

  • Bart Benats: redactie
  • Dirk Bielen: ontwerp
  • Dries Bosschaert: redactie
  • Dirk Claes: redactie
  • Jo Cornille: redactie
  • Peter De Mey: redactie
  • Koen De Wit: ontwikkeling
  • Leo Declerck: redactie
  • Adelbert Denaux: redactie
  • Sim D’Hertefelt: coördinatie, concept & redactie
  • Siegert Dierickx: google analytics
  • Stefaan Franco: redactie
  • Erik Galle: videoarchief, audio
  • Paul Hamans: redactie
  • Kris Jacqmain: audio
  • Gerard Kruis: redactie
  • Mathijs Lamberigts: redactie
  • Michael Moras: ontwerp assistentie
  • Pieter Nolf: stuurgroep
  • Toon Osaer: stuurgroep & redactie
  • Joris Polfliet: redactie
  • Bert Pollet: motion design
  • Patricia Quaghebeur: fotoarchief
  • Karim Schelkens: wetenschappelijke leiding, redactie
  • Marleen Stas: ontwerp, testing
  • Maria ter Steeg: redactie
  • Audrey Van den Bremt: publishing
  • Ton van Eijk: redactie
  • Lieve Van Hoofstadt: stuurgroep
  • Lennie van Orsouw: fotoarchief
  • Ton van Schaik: redactie
  • Loes van Woudenberg: videoarchief
  • Peter Vande Vyvere: redactie
  • Gerrit Vanden Bosch: redactie
  • Vanessa Vanhove: stem
  • Kim Vanpuyenbroeck: audio
  • Andy Vanvoorden: ontwerp
  • Alexis Vermeylen: fotoarchief
  • Luc Vints: fotoarchief
  • Koen Vlaeminck: stuurgroep
  • Barend Weyens: motion design
  • Henk Witte: redactie

Bedankt! We hebben je bericht goed ontvangen.

Een link naar deze pagina is goed verstuurd.

Het e-mailadres is niet juist. Probeer het opnieuw.

Contact

Bedankt voor je interesse. We doen ons best om je vraag de volgende werkdag te beantwoorden.

Versturen Inschrijven nieuwsbrief

Deel deze pagina op VolgConcilie met je vrienden via e-mail.

Versturen

Jozef Maria Heuschen

Geboren in Tongeren (België) in 1915. Studeert Oriëntalistiek (Leuven, 40-’42) en wordt docent exegese aan het Luikse Grootseminarie. Vicaris-generaal voor Limburg (1959). Hulpbisschop van Luik in 1962. Wordt in 1967 de eerste bisschop van het nieuwe bisdom Hasselt (tot 1989). Heuschen overlijdt in Hasselt op 30 juni 2002.

Tijdens het Concilie lid van de Doctrinele commissie. Toont zich een onvermoeibaar werker vooral in het verwerken van honderden modi (tekstamendementen). Samenwerking met o.a. Philips. Belangrijke bijdragen aan documenten Lumen gentium en Dei Verbum. Schreef de tekst over het huwelijk in Gaudium et spes.

Onderstaand Conciliedagboek is samengesteld uit brieven en Concilieherinneringen.

Conciliedagboek

Alles tonen

29 NOV '65 | H. Vader hield aan referentie Casti connubii

Was hier gisteren de hemel nog erg overtrokken, vandaag is hij bijna volledig opgeklaard. Gisteren, had ik rond de maandag [sic:=middag] mijn laatste tekst naar de Paus laten dragen. Ik moest de volledige tekst en de relatie voor 4u afgeven, omdat alles dezelfde avond bij de drukker moest zijn. Van het Vaticaan kwam maar geen antwoord.

Toen we deze morgen in vergadering waren, liet men mij vanop staatssekretariaat roepen. …Dadelijk daarop mocht ik bij Mgr. Dell’Acqua binnen, die me met uitgestoken handen tegemoet kwam en me gelukwenste voor de wijze waarop we de modi van de Paus in de tekst hadden ingewerkt, zonder met de Paus te polemiseren. Ik had ook voorgesteld dat we in de tekst een nota zouden mogen inlassen over de tussenkomst van de Paus, waarin stond dat we met zijn wenken en raadgevingen hadden rekening gehouden; ik hield er aan dit te zeggen opdat het klaar zou zijn dat we bepaalde dingen geschreven hadden op last van boven en dat men het concilie niet in zijn schoenen zou schuiven wat de Paus had gewild. Anderzijds kon ik zo ook doen uitkomen dat het slechts raadgevingen en niet bevelen noch doctrinaire beslissingen van de Paus betrof. Mgr. Dell’Acqua voegde er aan toe dat de Paus zeer dankbaar was voor deze suggestie: “vous êtes un homme de bon conseil”,waren zijn woorden. Ik heb dan maar van dit pluimpje gebruik gemaakt om te vragen of hij me veroorloofde dan nog een ander voorstel te doen: het verwijderen van de referenties naar de Encycliek Casti connubii. Daarop antwoordde hij dat de H. Vader aan deze referenties hield.

24 NOV '65 | We hebben weer eens erg beroerde dagen achter de rug

We hebben weer eens erg beroerde dagen achter de rug. Eens te meer is de H. Vader tussengekomen, ditmaal in verband met de tekst over het huwelijk, en dit op een wijze die juridisch veel erger is dan vorige tussenkomsten. Toen had het Concilie tenminste vrij alle problemen mogen bespreken. Nu had de Paus zich bepaalde kwesties voorbehouden, die moesten onderzocht worden door de pauselijke commissie. En nu diende men een modus in, waarin klaar gezegd werd dat de leer van Casti connubii onveranderd blijft, dan wanneer de Paus zelf in juni van vorig jaar verklaard had dat, gezien de stand van het huidig wetenschappelijk onderzoek een aantal kwesties in huwelijksaangelegenheden minder duidelijk waren geworden en een verder onderzoek eisten. Zolang dus dit onderzoek niet beëindigd is, hebben we niet het recht zonder meer te zeggen dat Casti connubii onveranderd blijft, des te meer daar de pauselijke commissie haar onderzoek niet heeft beëindigd maar integendeel in januari voor 6 weken bijeenkomt.

Welnu het H. Officie dat deze commissie wil opdoeken, vroeg ons een tekst in te schuiven die het werk van deze commissie feitelijk overbodig maakt. Deze tekst werd voorgesteld als komende van de Paus en niet meer voor discussie vatbaar. Men vraagt dus met andere woorden dat de commissie, die voor de Vaders een oordeel moet uitbrengen over de modi, zich zou uitspreken over een zaak die ze niet kent en dat terwijl het de Paus zelf is die zich uitspreekt, en dit laatste mocht men niet zeggen. We hebben verleden zondag vernomen, in een geheime vergadering door het Vaticaans aanvaard, hoe ver de zaken staan wat betreft het onderzoek van de pauselijke commissie, maar men heeft van ons onder eed geëist, dat we hierover zouden zwijgen. Zo legt men u van alle kanten vast en dwingt men u zaken te zeggen die tegen uw geweten ingaan.

We hebben dan ook vijf uur lang gevochten om het niet te moeten doen en in die zin een verslag opgesteld voor de Paus. We zullen nu moeten afwachten, wat deze gaat uitmaken, doch ik kan u verzekeren dat al deze manoeuvres zeer veel van de zenuwen eisen. Tragisch is daarbij dat van de 60 bisschoppen van de beide commissie er slechts 37 op de vergadering aanwezig waren, en onder hen één kardinaal [Léger](van de 5) die aan onze kant staat, en die dan nog zijn mond niet heeft willen opendoen, omdat kard. Ottaviani gezegd heeft, bij het begin van de vergadering, dat we wel de vorm van de modi mochten, bediscussiëren maar niet hun inhoud. We hebben dit laatste toch gedaan en de meeste modi verworpen en de andere onschadelijk gemaakt.

Brief van 27 november aan Verjans

13 NOV '65 | Dwaasheid na die vermoeiende treinreis nog naar Brussel te gaan

Gisteren heb ik nog even opgebeld naar Leuven en van de zuster van Mgr. Philips vernomen dat de toestand van haar broer zeer ernstig is ... het was ook werkelijk een dwaasheid na die vermoeiende treinreis nog naar Brussel te willen gaan om daar te mis te celebreren voor de parlementairen … Jammer dat het zo een harde les moest worden en dat op een ogenblik dat men Mgr. Philips hier in Rome zo goed gebruiken kon, om, na het concilie, de leiding van het H. Officie of van de Congregatie van de Seminaries en Universiteiten in handen te nemen.

07 NOV '65 | Daarstraks Mgr. Philips naar de trein gebracht

We hebben daarstraks Mgr. Philips naar de trein gebracht. Ik moet zeggen dat het eerder een pijnlijk afscheid was, omdat Mgr. Philips sterk onder de indruk bleek en scheen te vertrekken met de overtuiging dat hij nooit meer naar Rome zou terugkeren. De specialist hier was meer optimist: de uitslag van zijn onderzoek was meer dan bevredigend. Ik denk echter dat Monseigneur vooral een morele klap heeft ontvangen, terwijl het hem ook veel pijn heeft gedaan dat de Fransen hem bijna niet meer geraadpleegd hebben bij het opstel van de tekst. Ik kan nochtans best begrijpen dat ze verlegen waren om hem nog lastig te vallen; ik heb trouwens zelf kunnen merken aan de drukproeven, die ik vandaag verbeterd heb, dat Monseigneur niet meer erg bij de zaak was en dat hij fouten heeft gemaakt of laten staan, die hem vroeger zeker nooit zouden zijn ontgaan.

04 NOV '65 | Tot 4u gewacht vooraleer bij Mgr. Philips gaan aan te kloppen

Ik heb dan tot 4u gewacht vooraleer bij Mgr. Philips gaan aan te kloppen, omdat ik hem wat wilde laten rusten. Ik moet eerlijk zeggen dat hij er minder goed uitzag dan ik verwacht had: hij heeft zich toch weer enkele dagen met de teksten bezig gehouden, al was het dan ook maar vanuit zijn bureau in het college, maar dat kost toch inspanningen en die moet hij betalen, omdat hij nog te sterk getekend is. Het is absoluut nodig dat hij hier zo vlug mogelijk weggaat, want als hij hier blijft zal hij trachten zich met de zaken blijven bezig te houden en dat is niet goed voor hem. Hij heeft wel een dankwoord van de Paus ontvangen, maar de brief was opgesteld door een secretaris en door de H. Vader ondertekend: me dunkt dat in deze omstandigheden de Paus toch een persoonlijk briefje had moeten schrijven. Eens te meer merkt men hoe weinig hij afweet van de werkelijke gang van zaken. Ook kardinaal Ottaviani heeft niets van zich laten horen, terwijl Pater Tromp Monseigneur is komen bezoeken.