Over dit project

50 jaar geleden vond het Tweede Vaticaans Concilie plaats. Een historische gebeurtenis van wereldformaat én een spannend verhaal. Zonder het Concilie is de Kerk van gisteren, vandaag en morgen niet te verstaan.

Herbeleef dag na dag het Concilie zoals het 50 jaar geleden gebeurde. Volg de actualiteit op de voet en neem deel aan het debat op Facebook.

Volgconcilie is een initiatief van het Studiecentrum Kerk en Media vzw met medewerking van

Bronnen 

We danken volgende organisaties voor hun toestemming om materialen uit hun collecties te gebruiken op VolgConcilie:

  • Aartsbisschoppelijk Archief Mechelen 
  • Bisdom Brugge
  • Braambos
  • Centrum voor Conciliestudie Vaticanum II, KU Leuven
  • Commons.wikimedia.org
  • Halewijn
  • KADOC, KU Leuven
  • Katholiek Documentatie Centrum, Radboud Universiteit Nijmegen
  • Katholische Nachrichten-Agentur, Bonn,
  • Luce
  • Omroep RKK
  • RKDocumenten.nl
  • Diverse privécollecties

We hebben getracht alle rechthebbenden op copyright te bereiken. Mochten er toch illustraties zijn opgenomen zonder voorkennis van rechthebbenden, dan worden zij verzocht contact op te nemen met de uitgever: Studiecentrum Kerk en Media vzw, Halewijnlaan 92, 2050 Antwerpen

Medewerkers 

  • Bart Benats: redactie
  • Dirk Bielen: ontwerp
  • Dries Bosschaert: redactie
  • Dirk Claes: redactie
  • Jo Cornille: redactie
  • Peter De Mey: redactie
  • Koen De Wit: ontwikkeling
  • Leo Declerck: redactie
  • Adelbert Denaux: redactie
  • Sim D’Hertefelt: coördinatie, concept & redactie
  • Siegert Dierickx: google analytics
  • Stefaan Franco: redactie
  • Erik Galle: videoarchief, audio
  • Paul Hamans: redactie
  • Kris Jacqmain: audio
  • Gerard Kruis: redactie
  • Mathijs Lamberigts: redactie
  • Michael Moras: ontwerp assistentie
  • Pieter Nolf: stuurgroep
  • Toon Osaer: stuurgroep & redactie
  • Joris Polfliet: redactie
  • Bert Pollet: motion design
  • Patricia Quaghebeur: fotoarchief
  • Karim Schelkens: wetenschappelijke leiding, redactie
  • Marleen Stas: ontwerp, testing
  • Maria ter Steeg: redactie
  • Audrey Van den Bremt: publishing
  • Ton van Eijk: redactie
  • Lieve Van Hoofstadt: stuurgroep
  • Lennie van Orsouw: fotoarchief
  • Ton van Schaik: redactie
  • Loes van Woudenberg: videoarchief
  • Peter Vande Vyvere: redactie
  • Gerrit Vanden Bosch: redactie
  • Vanessa Vanhove: stem
  • Kim Vanpuyenbroeck: audio
  • Andy Vanvoorden: ontwerp
  • Alexis Vermeylen: fotoarchief
  • Luc Vints: fotoarchief
  • Koen Vlaeminck: stuurgroep
  • Barend Weyens: motion design
  • Henk Witte: redactie

Bedankt! We hebben je bericht goed ontvangen.

Een link naar deze pagina is goed verstuurd.

Het e-mailadres is niet juist. Probeer het opnieuw.

Contact

Bedankt voor je interesse. We doen ons best om je vraag de volgende werkdag te beantwoorden.

Versturen Inschrijven nieuwsbrief

Deel deze pagina op VolgConcilie met je vrienden via e-mail.

Versturen

Edward Schillebeeckx

Geboren in Antwerpen in 1914. Treedt in bij de dominicanen in 1934. Studeert in Gent, Leuven en Parijs. Beïnvloed door de Nouvelle Théologie. Docent in Leuven en Nijmegen. Originele denker die de verbinding tussen theologie en wereld zoekt. Overlijdt in Nijmegen in 2009.

Schrijft de Concilieboodschap van de Nederlandse bisschoppen (1960) die Rome slecht bevalt. Schrijft ook een ruim verspreide kritiek op de eerste 7 schemata die hem wellicht een officiële rol als peritus op het Concilie gekost heeft. Maakt het Concilie mee als adviseur van het Nederlandse episcopaat en oefent onrechtstreeks veel invloed uit. Actief in het Nederlandse Pastorale Concilie (Noordwijkerhout, ‘66-’70).

Conciliedagboek

Alles tonen

02 NOV '63 | Collegialiteit is in feite een dogma

Collegialiteit als ius divinum! Zulk een door een Concilie uitgesproken eensgezinde verklaring is in feite een dogma. De krachtens goddelijk recht collegiale leiding van de kerk is het doctrineel fundament van het pastorale aggiornamento in onze dagen. Al de rest vloeit daaruit voort.

30 OKT '63 | Eén der meest delicate en belangrijke geloofskwesties opgelost

Op enkele weken heeft het concilie, althans in beginsel, één der meest delicate en belangrijke geloofskwesties opgelost. Een tamelijk plotseling bewustzijn: dat Christus de verantwoordelijkheid over heel de kerk niet aan één mens, de paus, heeft toevertrouwd, maar aan een Apostolisch College dat bij goddelijk recht Petrus als hoofd heeft.

Op korte tijd is de vrucht gerijpt! De structuur van de kerk is noch monarchisch, noch oligarchisch, noch democratisch. Het gaat (zoals in de Triniteit) om een wederzijdse afhankelijkheid, persoonlijke alteriteit en hun wezenlijke eenheid. Tussen paus en wereldepiscopaat, een goddelijke, wederzijdse afhankelijkheid (interdependentie), een eigen ‘persoonlijkheid’ en indefectibele communio.

Gaat Vaticanum II dan toch een nieuw dogma bepalen? En dus niet pastoraal? De decentralisatie is een dringende noodzaak voor de kerk en er is de noodzaak van effectieve participatie van de particuliere kerken aan het leven van de universele kerk: met andere woorden, de decentralisatie behoeft de katholieke eenheid niet te schaden maar te versterken. Eenheid is geen uniformiteit. Van de andere kant: behoefte van de bisschoppen om zich te ‘corporeren’ met elkaar, zelfs reeds om het beleid in eigen bisdom beter te maken.

30 OKT '63 | Niemand verwachtte zulk een massaal ja-antwoord

  • Vraag 1: [is de bisschopswijding de hoogste graad van het wijdingssacrament?]
    2.157 stemmen, Placet: 2.123, Non placet: 34
  • Vraag 2: [is elke bisschop lid van het College van de bisschoppen?]
    2.154 stemmen, Placet: 2.049, Non placet: 104, Ongeldig: 1
  • Vraag 3: [bezit het College in eenheid met zijn Hoofd, de paus, de hoogste macht over de universele Kerk?]
    2.148 stemmen, Placet: 1.808, Non placet: 336, Ongeldig: 4
  • Vraag 4: [is deze macht van goddelijk recht?]
    2.138 stemmen, Placet: 1.717, Non placet: 408, Ongeldig: 13
  • Vraag 5: [mag het diaconaat hersteld worden als blijvende graad van het gewijde ambt?]
    2.120 stemmen, Placet: 1.588, Non placet: 525, Ongeldig: 7

Commentaren van de concilievaders 

  1. Niemand verwachtte zulk een massaal ja-antwoord, wel voor de derde en vierde vraag: goddelijk recht van de collegialiteit. Doch niet dat men tot een 3/4 zou komen in plaats van 2/3! Het votum over het Maria-schema had een slechte indruk gemaakt, slechts 40 stemmen verschil tussen placet en non placet.
  2. De interventies in de Aula “peuvent donner le change” (omzwaai) en de fundamentele strekking van de assemblee maskeren! Men had de indruk: 50 tegen 50! Interventies in de Aula kunnen dus een totaal verkeerd beeld geven!
  3. Het moderatorschap is zodoende in gezag gegroeid. Opiniepeilingen worden mogelijk.
  4. De criteria die opgaan voor een “parlementaire vergadering” volstaan niet om een idee te vormen van wat er in het concilie gaande is. Men dacht: alle Italiaanse bisschoppen, de meerderheid van de Spaanse bisschoppen en een groot deel van de Zuid-Amerikaanse bisschoppen (van Spaanse origine) zouden tegen de collegialiteit stemmen als ius divinum. Eén uitzondering: de auxiliair van Bologna, Bettazzi. 390 Italiaanse bisschoppen in de conciliecatalogus; en 83 Spaanse bisschoppen [plus ook nog bisschoppen van Spaanse origine] depasseren in aantal het non placet-aantal. Non placet: Blijkbaar ook van niet-Italiaanse en niet-Spaanse bisschoppen.

Kortom, op 31 oktober schreef L’Avvenire d’Italia dat de stemming geen nationale blokken weergaf: Zij doorkruist de wereldkerk.

 

29 OKT '63 | Verrassing!

Door de moderatoren [werden] vijf vragen uitgereikt, scherp en duidelijk geformuleerd. De stemming zou ’s anderendaags, 30 oktober, plaatsgrijpen.

24 OKT '63 | Activiteit van de moderatoren werd erg bekritiseerd

De atmosfeer in een vergadering van het presidium, de moderatoren en de coördinatiecommissie was gisteren “zwaar” geweest en de activiteit van de moderatoren werd erg bekritiseerd. Het beginsel van een “votum indicativum” (opiniepeiling) had het wél gehaald [l’avait emporté d’extrême justesse!], maar men had gevraagd om de formulering van de vier vota fundamenteel te veranderen. Indruk: Het gezag van het moderatorium komt er verzwakt uit.

Tussen 20-30 oktober kan men horen dat de “moderatoren” (moderator betekent directeur in het Latijn) weinig te dirigeren hadden en dat het concilie op ’n dood punt kwam. Nochtans: 24 oktober stelden de moderatoren (en accord avec de Theologische Commissie) een vraag aan het Concilie in verband met de inclusie of non-inclusie van het Maria-schema in het schema over de kerk (bewijs dat dit beginsel van een officiële opiniepeiling niet was verworpen).