Over dit project

50 jaar geleden vond het Tweede Vaticaans Concilie plaats. Een historische gebeurtenis van wereldformaat én een spannend verhaal. Zonder het Concilie is de Kerk van gisteren, vandaag en morgen niet te verstaan.

Herbeleef dag na dag het Concilie zoals het 50 jaar geleden gebeurde. Volg de actualiteit op de voet en neem deel aan het debat op Facebook.

Volgconcilie is een initiatief van het Studiecentrum Kerk en Media vzw met medewerking van

Bronnen 

We danken volgende organisaties voor hun toestemming om materialen uit hun collecties te gebruiken op VolgConcilie:

  • Aartsbisschoppelijk Archief Mechelen 
  • Bisdom Brugge
  • Braambos
  • Centrum voor Conciliestudie Vaticanum II, KU Leuven
  • Commons.wikimedia.org
  • Halewijn
  • KADOC, KU Leuven
  • Katholiek Documentatie Centrum, Radboud Universiteit Nijmegen
  • Katholische Nachrichten-Agentur, Bonn,
  • Luce
  • Omroep RKK
  • RKDocumenten.nl
  • Diverse privécollecties

We hebben getracht alle rechthebbenden op copyright te bereiken. Mochten er toch illustraties zijn opgenomen zonder voorkennis van rechthebbenden, dan worden zij verzocht contact op te nemen met de uitgever: Studiecentrum Kerk en Media vzw, Halewijnlaan 92, 2050 Antwerpen

Medewerkers 

  • Bart Benats: redactie
  • Dirk Bielen: ontwerp
  • Dries Bosschaert: redactie
  • Dirk Claes: redactie
  • Jo Cornille: redactie
  • Peter De Mey: redactie
  • Koen De Wit: ontwikkeling
  • Leo Declerck: redactie
  • Adelbert Denaux: redactie
  • Sim D’Hertefelt: coördinatie, concept & redactie
  • Siegert Dierickx: google analytics
  • Stefaan Franco: redactie
  • Erik Galle: videoarchief, audio
  • Paul Hamans: redactie
  • Kris Jacqmain: audio
  • Gerard Kruis: redactie
  • Mathijs Lamberigts: redactie
  • Michael Moras: ontwerp assistentie
  • Pieter Nolf: stuurgroep
  • Toon Osaer: stuurgroep & redactie
  • Joris Polfliet: redactie
  • Bert Pollet: motion design
  • Patricia Quaghebeur: fotoarchief
  • Karim Schelkens: wetenschappelijke leiding, redactie
  • Marleen Stas: ontwerp, testing
  • Maria ter Steeg: redactie
  • Audrey Van den Bremt: publishing
  • Ton van Eijk: redactie
  • Lieve Van Hoofstadt: stuurgroep
  • Lennie van Orsouw: fotoarchief
  • Ton van Schaik: redactie
  • Loes van Woudenberg: videoarchief
  • Peter Vande Vyvere: redactie
  • Gerrit Vanden Bosch: redactie
  • Vanessa Vanhove: stem
  • Kim Vanpuyenbroeck: audio
  • Andy Vanvoorden: ontwerp
  • Alexis Vermeylen: fotoarchief
  • Luc Vints: fotoarchief
  • Koen Vlaeminck: stuurgroep
  • Barend Weyens: motion design
  • Henk Witte: redactie

Bedankt! We hebben je bericht goed ontvangen.

Een link naar deze pagina is goed verstuurd.

Het e-mailadres is niet juist. Probeer het opnieuw.

Contact

Bedankt voor je interesse. We doen ons best om je vraag de volgende werkdag te beantwoorden.

Versturen Inschrijven nieuwsbrief

Deel deze pagina op VolgConcilie met je vrienden via e-mail.

Versturen

Over het religieuze leven - Perfectae caritatis

Decreet over de aangepaste vernieuwing van het religieuze leven, Perfectae caritatis
Decreet over de aangepaste vernieuwing van het religieuze leven, Perfectae caritatis
Al voor het Concilie is er sprake van een crisis van het religieuze leven. Tijdens het Concilie woedt een fel debat over vernieuwing. Een nieuw elan bieden de Conciliedocumenten niet. Wel vernieuwingsimpulsen.

De Latijnse naam Perfectae caritatis, volmaakte liefde, verwijst naar de eerste woorden van de tekst zoals gebruikelijk is voor Vaticaanse documenten.

Religieus leven wordt al snel een Conciliethema

Al snel na de aankondiging van het Concilie in 1959 wordt duidelijk dat de vernieuwing van het religieuze leven op de Concilieagenda moet staan. Verschillende bisschoppen en uiteraard ook religieuze oversten nemen het op in de wensenlijstjes die ze in 1960 naar Rome sturen.

  • Hoe het religieuze leven nieuw leven inblazen?
  • Hoe omgaan met kleiner wordende congregaties, fusies, federaties...?
  • Hoe de relaties regelen tussen religieuze oversten en de diocesane bisschoppen? Wat met de traditionele exempties, de congregaties die niet onderworpen zjn aan de rechtsmacht van de lokale bisschop?
  • Wat met de praktische leefregels waarvan sommige op gespannen voet staan met de huidige leefstijl, zoals het habijt, het slot...?
  • Wat te doen aan de gebrekkige vorming van religieuzen?

De Voorbereidende commissie voor de religieuzen leunt sterk aan bij de Curiale Congregatie voor de religieuzen. Ze bereidt een schema voor van 100 pagina’s met als titel Staten die streven naar perfectie. Klassieke 2-wegentheologie, geschreven in een defensieve en verbiedende stijl, waarin de religieus sociaal-juridisch wordt gedefinieerd als lid van de klerikale stand. De Coördinatiecommissie dringt aan op een kortere versie, liefst een eenvoudige lijst van stellingen waarover de Concilievaders gemakkelijk kunnen stemmen.

Verdeeldheid over het voorbereidende schema

De Concilievaders debatteren voor de eerste keer over het religieuze leven op het einde van de 3e zittijd in november 1964.

Het voorbereidende schema is teruggebracht tot 20 stellingen die samen 4 pagina’s beslaan. De titel Staten die streven naar perfectie kent enkele veelbetekenende wijzigingen:

  • eerst in De religiosis, Over de religieuzen
  • uiteindelijk in De accommodata renovatione vitae religiosae, Over de aangepaste vernieuwing van het religieuze leven.

De Amerikaanse bisschop McShea stelt de tekst voor in de Concilie-aula. De meningen zijn sterk verdeeld

Uiteindelijk dwingt een vloed aan amendementen de commissie om tijdens de 4e zittijd met een radicaal herwerkte tekst te komen. 

Geen nieuw elan, wel vernieuwingsimpulsen

Nieuwe theologische accenten over het godgewijde leven staan in hoofdstuk 6 van Constitutie over de Kerk. In vergelijking met hoofdstuk 5 over de algemene roeping tot heiligheid in de Kerk is hoofdstuk 6 na het Concilie te lauw gebleken. Het slaagt er niet in om de religieuzen een nieuw en eigen elan te bezorgen in het volk van God waarin iedereen heilig kan worden.

De nieuwe theologische accenten vinden bovendien weinig weerklank in de praktische richtlijnen van het Decreet over de aangepaste vernieuwing van het religieuze leven, Perfectae caritatis.

Volgens sommige theologen kan dit document daarom maar het beste vergeten worden. De enige verdienste, zo vinden zij, is dat het niet alles in detail heeft willen regelen, zoals de eerste versie van het schema wel probeerde.

Toch bevat het decreet impulsen die nadien zijn opgepikt:

  • Het gemeenschapsleven is geherwaardeerd en op een gezondere leest geschoeid. Draaide het religieuze leven voorheen om een individuele weg naar het heil die trouwens op een erg collectivistische manier werd geregeld. Nu staat het gemeenschapsleven als weg naar het heil voorop. Ook de wisselwerking tussen de religieuze gemeenschap en de hele Kerk en de samenleving wordt geherwaardeerd. Ten slotte is ontstaat er meer ruimte voor de individuele inbreng van de religieus.
  • Het decreet spoort aan om het geestelijke leven te vernieuwen door zich te herbronnen op het charisma van de stichter. Verschillende orden en congregaties zetten daarop in om de grote veranderingen waar ze voor staan richting te geven. Zo waren de Missionarissen van het Heilig Hart bijvoorbeeld vroeger eerst en vooral missionaris. Recent bezinnen ze zich over hun spirituele missie als de weg van het hart.
  • De grotere diversiteit aan institutionele vormen in het decreet is zeker een duwtje in de rug geweest voor de nieuwe kerkelijke bewegingen.
  • Het decreet vraagt de religieuzen om gevoelig te zijn voor de noden van de Kerk en de wereld. Dit heeft zeker de openheid gestimuleerd. Denk maar aan de bijdrage van orden en congregaties aan de oecumene, de herontdekking van de Bijbel en de liturgiehervorming. Rond vele religieuze gemeenschappen zijn ook kringen ontstaan van leken die van dichtbij of verder af meeleven.
  • Religieuze en professionele vorming van religieuzen krijgt een grote nadruk. Door het openstellen van studies theologie voor niet-priesters zijn hier volop kansen ontstaan.

Ontdek meer

Inhoud

Het Decreet over de aangepaste vernieuwing van het religieuze leven bestaat uit 25 artikels. 

1 Inleiding

verberg citaten

1 Inleiding

2 Algemene beginselen voor aanpassing en vernieuwing

verberg citaten

2 Algemene beginselen voor aanpassing en vernieuwing

3 Praktische criteria voor aanpassing en vernieuwing

verberg citaten

3 Praktische criteria voor aanpassing en vernieuwing

4 Zij, die moeten meewerken aan de aanpassing en vernieuwing

verberg citaten

4 Zij, die moeten meewerken aan de aanpassing en vernieuwing

5 Elementen, die aan alle vormen van het religieuze leven gemeenschappelijk zijn

verberg citaten

5 Elementen, die aan alle vormen van het religieuze leven gemeenschappelijk zijn

6 Het geestelijk leven op de eerste plaats

verberg citaten

6 Het geestelijk leven op de eerste plaats

7 De zuiver contemplatieve instituten

verberg citaten

7 De zuiver contemplatieve instituten

8 De instituten, die zich wijden aan het apostolaat

verberg citaten

8 De instituten, die zich wijden aan het apostolaat

9 Het behoud van het monastieke en conventuele leven

verberg citaten

9 Het behoud van het monastieke en conventuele leven

10 Het laïcale religieuze leven

verberg citaten

10 Het laïcale religieuze leven

11 De seculiere instituten

verberg citaten

11 De seculiere instituten

12 De kuisheid

verberg citaten

12 De kuisheid

13 De armoede

verberg citaten

13 De armoede

14 De gehoorzaamheid

verberg citaten

14 De gehoorzaamheid

15 Het gemeenschappelijk leven

verberg citaten

15 Het gemeenschappelijk leven

16 De clausuur van de monialen

verberg citaten

16 De clausuur van de monialen

17 Het religieuze kleed

verberg citaten

17 Het religieuze kleed

18 De vorming van de religieuzen

verberg citaten

18 De vorming van de religieuzen

19 De stichting van nieuwe instituten

verberg citaten

19 De stichting van nieuwe instituten

20 Het behoud, de aanpassing of het opgeven van specifiek eigen werkzaamheden

verberg citaten

20 Het behoud, de aanpassing of het opgeven van specifiek eigen werkzaamheden

21 Instituten en kloosters, die in verval zijn

verberg citaten

21 Instituten en kloosters, die in verval zijn

22 De unie van verschillende instituten

verberg citaten

22 De unie van verschillende instituten

23 De conferenties van hogere oversten

verberg citaten

23 De conferenties van hogere oversten

24 De roepingen tot het religieuze leven

verberg citaten

24 De roepingen tot het religieuze leven

25 Aansporing tot de religieuzen

verberg citaten

25 Aansporing tot de religieuzen